چكیده:
در این نوشتار علمی و چه بسا فراعلمی قصد داریم به موضوع تقابل سنت و مدرنیته از پارادایم تعریف اجتماعی پرداخته و خیلی چیزها را برایتان بازگو كنیم.
مقدمه:
تهران یكی از كلان شهر های قاره آسیا و حتی ایران می باشد! بیش از هشتصد سال است(یعنی حدودا سیصد سال قبل از رنسانس) كه تجدد وارد كشور ما و علی الخصوص شهر تهران شده است و هر كجای این شهر كه چشم بدوزید نمادها و مظاهر شنیع مدرنیته را به وضوح مشاهده خواهید كرد. یكی از آن مظاهر وقیح، پدیده مترو می باشد كه از حدود چهارصد سال گذشته توسط قاجاریان نامرد وارد كشور ما شده است.
طرح مساله و ادبیات تحقیق:
از آنجا كه ضرورت پرداختن به این مساله بر همگان واضح و مبرهن است از این قسمت صرف نظر می كنیم و صرفا به معرفی موضوع تحقیق اكتفا می كنیم. واقعیت این است كه مساله مورد نظر ما در این تحقیق بیان مشاهدات ما در مترو و تضادی است كه ما بین سنت و مدرنیته در مشاهدات خود به آن رسیده ایم.
تعریف مفاهیم:
مترو: همان قطار است كه این بار به جای حركت بر روی زمین، بنا به ملاحظاتی از زیر زمین حركت می كند و البته دیگر از آن مهماندارهای آنچنانی خبری نیست!!
مدرنیته: فرآیندی پیچیده و بی انتها كه پدر و مادر مشخصی هم ندارد و البته بسیار هم جذاب و فراگیر است!
سنت: آمیزه ای از كله شقی های پدران ما و مقداری ارزشها و هنجارهای مربوط به تاریخ و كمی هم پیاز داغ!
شكاف: مقوله ای عینی و مشخص كه با كمی دقت متوجه منظور محقق خواهید شد!!
بیان فرضیه:
فرضیه ی ما در این تحقیق این است كه در كشور ما فرهنگ استفاده از تكنولوژی وجود ندارد.
روش تحقیق:
در این روش با استفاده از ابزار مشاهده مشاركتی و مطالعه میدانی قصد داریم كه هر طور كه شده به نتیجه دلخواه و مذكور برسیم.
جامعه آماری:
شهروندان عزیز موجود در مترو!
مشروح تحقیق:
روزی كه آخرین امتحانم را دادم و از هر چی درس و مشق بود فارغ شدم به دلیل اینكه خوشی زده بود زیر دلم! تصمیم گرفتم مقداری وقت تلف كنم و لذا تصمیم گرفتم با مترو به خانه برگردم. برای اولین بار بود كه در مترو به هیچ وجه عجله نداشتم و طوری بر روی سكو های مترو قدم می زدم كه گویی در خیابان های تهران در سی سال پیش قدم میزنم!! چند باری مترو آمد و رفت اما من برخلاف سنت پیشین هیچ رغبتی به سوار شدن نداشتم و ترجیح می دادم كه در مترو بمانم و مردم را تماشا كنم تا هم وقتم را بگذرانم و هم به منظور امرار معاش برای سایت لوح یك طنز بنویسم!
در مشاهدات آن روز نتایج جالبی دستگیرم شد از جمله اینكه در كشور ما ورود زود هنگام تكنولوژی و هضم شدن در فرآیند مدرنیته باعث بوجود آمدن تاخر فرهنگی و یا به عبارتی cultural lag گردیده است (همینه كه هست!) و یا به زبان ساده تر اینكه كشور ما تكنولوژی را گرفته است اما فرهنگ آن را هنوز اخذ نكرده و كماكان با ملقمه ای از سنت و مدرنیته رو به رو هستیم.
مشاهده اول:
چند ثانیه ای مانده بود كه پیرمرد به مترو برسد اما در كمال ناباوری درب مترو بسته شد و پیرمرد كه تقلا می كرد هر طور شده راننده مترو را متوجه خودش كند با زدن صوت های ممتد و دست تكان دادن به دنبال مترو می دوید.
مشاهده دوم:
درب مترو باز شد و جمعیتی در حدود كشته شدگان واقعه ی بودار هولوكاست با زور وارد مترو شدند تا جایی كه دیگر درب بسته نمی شد. در همین گیر و دار یك جوان بی فرهنگ نیز عزم خود را جزم كرده بود كه از همان درب وارد مترو شود اما با ممانعت مسافران داخل مترو مواجه شد و او را به بیرون هل می دادند و این رفتار مسافران وی را همچون یك ببر زخمی عصبانی كرد. جوان بی فرهنگ نیز برای تلافی این رفتار آنها قبل از اینكه درب مترو بسته شود در یك چشم به هم زدن دوازده عدد فحش آب دار و فرا ركیك نثار مسافران كرده و بعد از بسته شدن درب یكی از انگشتان دستش را به آنها نشان داد و مترو داشت می رفت...
مشاهده سوم:
اعتراض مردم نسبت به استعمال سیگار توسط یك جوان ژیگول در فضای بدون تهویه مترو و بی اعتنایی ددمنشانه ی جوان ژیگول!
مشاهده چهارم:
پخش موسیقی غیر مجاز و قبیح! با صدای بلند با موبایل N95 توسط یك گروه شش نفره از جوانان ساكن در جنوبی ترین نقطه از شهرستان كرج و بی خواب شدن یك كودك یك ساله و درآمدن جیغ هایش.
مشاهده پنجم:
خوردن سیر تا خرخره در شب قبل توسط یك هموطن عزیز و ایستادن دوشادوش در كنار سایر هموطنان!
مشاهده ششم:
به همراه آوردن دو كیسه بار و چهار بچه ی قد و نیم قد در شلوغ ترین ساعت مترو و اقدام به همكاری در هل دادن مردم به همراه سایر مسافرنماهای موجود در مترو!
مشاهده هفتم:
جوان نادان دكمه ی ارتباط با راننده را كه صرفا برای مواقع اضطراری تعبیه شده است فشار داد. راننده گفت: بله بفرمایید؟ جوان نادان با خنده و كنایه گفت: سریعتر برو دیگه!
پس از چند لحظه جوان نادان دوباره حركت خود را انجام داده و باز راننده گفت: جانم بفرمایید. جوان نادان این بار گفت: دو تا چایی هم بردار بیار!!
نتایج تحقیق:
فرضیه ما در این تحقیق به حول و قوه الهی و با همكاری شهروندان عزیز تایید شده و گامی نو در راه پیشرفت علمی كشور را سبب گردید!