رئیس شورای سیاستگذاری دومین جشنواره هنرهای تجسمی فجر عنوان داشت با افزایش رشتهها، دخیلشدن شهرستانها و خرید بهترین آثار ،جشنواره تجسمی فجر میتواند به مهمترین رویداد سال هنرهای تجسمی تبدیل شود.
محمد شالویی سرپرست موزه هنرهای معاصر و رئیس شورای سیاستگذاری دومین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در گفتگوی مفصل با خبرنگار مهر در مورد این جشنواره كه از 12 بهمن به مدت یك ماه در تهران و چهار شهر دیگر برگزارمیشود توضیح داد.
*خبرگزاری مهر- گروه فرهنگ هنر: معمولا با شروع ماه بهمن، هیجانی در مورد جشنوارههای فیلم، موسیقی و تئاتر فجر در جامعه فرهنگی و هنری آغاز میشود. از سال گذشته حوزه تجسمی هم به سایر جشنوارهها افزوده شد اما هیجان لازم را در مقایسه با دیگر رشتهها نداشت. چرا؟
- شالویی: جشنوارههای فیلم، تئاتر و موسیقی سابقه دیرینهای نسبت به تجسمی دارند و بدیهی است به همین مناسبت در میان اقشار مختلف مردم خیلی جاافتادهتر باشند.از طرف دیگر برقراری ارتباط آنها با مخاطبانشان سهلتر و آسانتر از برقراری ارتباط هنرهای تجسمی با عموم است. برای همین جشنوارههای دیگر به واسطه جاذبههای ذاتی كه دارند در وهله نخست، شوق و علاقه بیشتری ایجاد میكنند اما ما نباید این نكته را نادیده بگیریم كه حوزه تجسمی به موازات گستردگی رشتههایی كه دارد اگرهم برای مدت محدودی جاذبه دیگر شاخههای هنری را برای مردم نداشته باشد، با گذشت زمان این جاذبه ایجاد میشود.
تلاش ما این است كه به مناسبت دهه فجر یك جریان فراگیر را در حوزه تجسمی ایجاد كنیم.به همین دلیل تعداد رشتههای حاضر در جشنواره را نسبت به سال 87افزایش دادیم و به هفت رشته رساندیم. از سوی دیگر دوره گذشته محل برگزاری جشنواره تنها تهران بود. درحالی كه امسال در چهار استان دیگر هم جشنواره برپا میشود و طبیعی است كه به واسطه همین حضور بیشتر مردم در تهران و شهرستانها، موقعیت خوبی برای معرفی جشنواره پیش میآید. برگزاری كارگاههای نقاشی در 30 استان كشور هم میتواند به جذابیت برنامه بیافزاید. بهرحال امیدوارم به مرور هرچه بیشتر شاهد حضور چشمگیر مردم باشیم. درعین حال، جشنواره تجسمی با مدت یك ماه در مقایسه با جشنوارههای دیگر كه 10 روز الی دو هفته ادامه دارند، طولانیتر است. در طول این مدت دید و بازدیدهای فراوانی صورت میگیرد. مثلا همین نمایشگاه سهراب سپهری كه در موزه هنرهای معاصر برگزار شد، بازدیدكنندگان بیشماری داشت كه فكر نمیكنم تعداد آنها كمتر از جمعیت تماشاكنندگان دیگر رویدادهای هنری باشد. ولی شاید نمود ظاهری آنچنانی را نداشته باشد كه در نگاه اول بتوان این تعداد جمعیت را حدس بزنیم.
*یكی از مشكلات جشنواره تجسمی فجر در مقایسه با دیگر جشنوارههای فجر این است كه معمولا جشنوارههای فیلم، تئاتر به مهمترین رویدادهای رشته خود تبدیل شدهاند اما در مورد حوزه تجسمی باتوجه به دوسالانههای متعدد با سابقه زیاد، احتمالا اهمیت جشنواره تجسمی فجر كمرنگتر است. برنامهای برای انسجام تمام این رویدادها با یكدیگر دارید؟
- زمان برگزاری نهمین دوسالانه كاریكاتور با زمان برگزاری جشنواره تجسمی فجر خیلی نزدیك بود ولی بازهم شاهد حضور 79 كشور و تعداد زیادی از هنرمندان داخلی در بخش كاریكاتور جشنواره تجسمی فجر هستیم. این نشان میدهد كه هیچ افتی در این رشته نداشتیم .اما شاید در مورد پوستر این قضیه فرق میكند چون دوسالانه پوستر هم با فاصله كمی پیش از جشنواره تجسمی فجر برگزار شد و اگر میخواستیم این رشته را در جشنواره امسال هم قرار دهیم، ممكن بود آثار تكراری به جشنواره ارسال شود. بنابراین تصمیم گرفتیم زمان برگزاری آخرین دوسالانه با جشنواره هنرهای تجسمی فجر یك فاصله منطقی داشته باشند و هنرمند بتواند اثر جدیدی را خلق كند.
*این زمان را مشخص كردهاید؟
- فكر میكنم دو ماه فرصت مناسبی برای فاصله میان آخرین دوسالانه و جشنواره تجسمی فجر باشد.
*امسال فقط رشته كاریكاتور به صورت بینالمللی برگزار میشود، برنامهای دارید كه از سالهای بعد رشتههای دیگر هم بینالمللی باشند؟
- البته امسال هم متقاضیان خارجی برای برخی رشتهها مانند نقاشی وجود داشت و هیئت انتخاب تعداد محدودی را از یكی دو كشور برای نمایش در جشنواره پذیرفت اما سال آینده برای بینالمللی شدن دیگر رشتهها برنامه گستردهتری خواهیم داشت.
* برنامهای برای حضور مهمانان خارجی دارید؟
- قصد داریم تعدادی از كاریكاتوریستهای خارجی را برای اختتامیه جشنواره دعوت كنیم.
* یكی از اشكالاتی كه برای اولین جشنواره هنرهای تجسمی فجر عنوان شد، این بود كه كارها با شتاب چیده شده بودند. امسال چه تمهیداتی دارید تا آثار سر فرصت و با هماهنگی لازم چیده شوند؟
- با توجه به اینكه امسال تعداد فضاهای نمایشگاهی ما افزایش پیدا كرده و شهرهای اهواز، سمنان، گلستان و یزد را هم در اختیار داریم، طبیعی است كه امكان مانور بیشتری وجود دارد.درحالی كه پارسال با محدودیت مواجه بودیم یعنی نگارخانههای موزه باید آثار حجمی، نقاشی و..را نمایش میدادند. در تهران نیز علاوهبر مكانهای دوره قبل، موسسه فرهنگی هنری صبا به فضای نمایشگاهی جشنواره افزوده شده كه امكان ما را برای نمایش آثار بالا میبرد تا فشردگی دوره گذشته را نداشته باشیم.
*آثاری كه در تهران به نمایش گذاشته میشوند با آثاری كه در شهرستانها به معرض دید عموم گذاشته میشوند، متفاوت هستند یا كپی همان آثار تهران را به نمایش میگذارید؟
- در مورد برخی از آثار كه امكان تكثیر داشته باشند مانند كاریكاتور، پاسخ شما مثبت است اما در مورد رشتههایی كه امكان تكثیر ندارند مثل نقاشی، سفال و مجسمه این امكان نداریم . بنابراین هراستانی با توجه به استعدادی كه دارد، تعدادی از آثار یكی از رشتهها را به نمایش میگذارد مثل سفال و سرامیك كه میتواند در یزد به نمایش درآید.
*امسال هم مانند دوره قبل درنظر دارید بهترین آثار جشنواره را خریداری كنید؟
- بله. خرید آثار در برنامه ما قرار دارد و قصد داریم امسال هم مانند سال قبل تعدادی از آثار برتر جشنواره را خریداری كنیم.
*قرار است همزمان با جشنواره تجسمی فجر، اكسپو نیز برگزار شود. فكر نمیكنید برگزاری همزمانی این دو رویداد با یكدیگر، ضربه زننده باشد؟
- نه. بهرحال بسیاری از كسانی كه به دیدن جشنواره میآیند، میتوانند به دیدن آثار ارائه شده در اكسپو هم بروند و برعكس.
*از نظر خبری و توجه رسانهها چطور؟
- خوب از این نظر ممكن است تاحدی چنین باشد. جشنواره هنرهای تجسمی فجر و اكسپو شاید تحت تاثیر یكدیگر قرار بگیرند اما بهرحال ما از رسانهها انتظار داریم هر دو نمایشگاه را بررسی و مورد نقد قرار دهند. متاسفانه بعد رسانهای جشنواره هنرهای تجسمی با این ابعاد كم است. تقاضای ما این است رسانهها جشنواره هنرهای تجسمی فجر را كه یك برنامه جوان و نوپا است حمایت كنند. ما به تنهایی نمیتوانیم اطلاع رسانی كافی را انجام دهیم و در این زمینه نیازمند یاری همه رسانه هستیم.
- - - - - - -
گفتگو: سحر آزاد-خبرگزاری مهر