به بهانه سالروز تولد چارلز چاپلین

سخن از نابغه ای بی همتاست؛ نابغه ای غیر قابل انکار در عالم هنر. سخن از محبوب ترین و مشهورترین کمدین تاریخ سینمای جهان است. سخن از کسی که زندگی او مظهری از تلاش و کوشش بوده، کوشش برای رسیدن به اهدافی والا. ولگرد کوچکی که قصه ی زندگی صدها هزار نفر را در سراسر جهان به تصویر کشید و از همین تصاویر در جهت شادی آنها استفاده کرد. لحظاتی را ساخت پُر از خنده و شادی. بله! سخن از "سر‍ چارلز اسپنسر چاپلین" قلب تاریخ سینماست، قلبی که بعد از مرگ نیز همچنان می تپد. کسی که با زبان تصویر توانست با تمام ملیت ها بدون هیچ مشکلی، ارتباط برقرار کند. هنرمندی که بیش از 80 فیلم بازی کرده است. اما به راستی چاپلین تنها یک بازیگر است؟!
در پاسخ این سؤال باید گفت بر خلاف اذهان عمومی که چاپلین را تنها به عنوان یک بازیگر خلاق و هنرمند می پندارند، او یک کارگردان، فیلم نامه نویس، تدوینگر و موزیسین ماهر نیزهست. به راحتی می توان گفت چاپلین، آینه ی تمام نمای هنر سینماست. چارلی چاپلین با ظاهری عجیب، چهره ی مطلوبی دارد. دست ها و پاهایش خوش فرم و کوچک هستند و با آنکه دهانی گشاد، چشمانی کوچک و بینی بزرگی دارد، جذاب است. او خجالتی و طرز صحبت اش، نشانی از زندگی در لندن در دوران کودکی با روحیه ای جسورانه دارد؛ او نابغه ای خاص در کمدی است. حرکات اش ساده، شیرین و خدادادی است و انسان را سر ذوق می آورد. اما هنوز هم غم عمیقی که پشت این حرکات نغز وجود دارد، محسوس است. یکی از مهم ترین نکات کار چاپلین در طبیعت باطنی فیلم هایش نهفته است. این تعبیری مستقیم و حیرت انگیز از خودش است و آن عامل، پیوستگی و هم جنسی بالایی به تمام آثارش بخشیده است. حتی در ابتدایی ترین صحنه ها، چاپلین با جامعه هماهنگ نیست. همان طور که چارلی جوان با دنیای خودش هماهنگ نبود. تمام کارهای چاپلین از حس بالائی سرچشمه گرفته است که گاهی اوقات به صورت احساسات بیان می شود و همیشه مؤثر است. همان طور که او تکنیک، تجربه و استقلال ملی و هنری کسب می کرد، قادر بود تا احساسات خود را به طور کامل بیان کند. این عوامل حس ترا‍ژدی را در فیلم هایش افزایش می داد و وادارش می کرد تا هویت از دست رفته اش را بازیابد و احساسات اش را در مقابل جامعه، انسان ها و جهان، روشن کند. چارلی چاپلین در اوایل تاریخ خانه سینما پا به عرصه وجود نهاد و در شرایطی شروع به ساختن فیلم های خود نمود که سینما به صنعت ناطق دست نیافته بود. با این حال فیلم هایش از گویائی خاصی برخوردار بود چرا که حرکاتش، واژه های او بود. بدین سان فیلم های او دارای تحرک و حساسیت خاص بود که او را از تمامی هم عصران خود متمایز می ساخت. اما آنچه که چاپلین را در تاریخ سینما به عنوان یک نابغه مطرح می کرد، ارتباط او با بیننده بود. چاپلین برای تمام افرادی که نمی توان آنها را در یک سطح قرار داد از جهتی بسیار عزیز و محبوب و از جهتی، منفور است. این را می توان از کارهایش فهمید. ما از آن دسته هستیم که چاپلین را دوست داریم و تحسین می کنیم. با این امید که در کنار یک مرد بزرگ بتوانیم خاطره هایمان را مرور کنیم. مردی که قرن بیستم، قرن حاضر و آینده به او و کارهایش مدیون هستند.