نمایشگاه بینالمللی کتاب با وجود همهی کشمکشها و استقبال بیاندازه از نظرات منتقدین، در محل مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد.
رئیس مجلس شورای اسلامی با خرسندی از این تغییر مکان، برگزاری این نمایشگاه در مصلای تهران را «یادآور پیوند علم و دین» خواند.
با کمی تأمل در این گفته، جواب سوالی را یافتم که سالها ذهنهایی را مشغول خود کرده بود. اینکه چرا با وجود مصلای تهران که پتانسیل برگزاری مراسمهای مختلفی (از جمله جشن نیمه شعبان، نمایشگاه پوشش اسلامی، مراسم شبهای قدر، مراسم نماز عید سعید فطر و نمایشگاه کتاب) را دارا میباشد، نمازجمعه در دانشگاه تهران برگزار میگردد؟!
لابد این را هم باید نوعی پیوند علم و دین تلقی کرد!
با نگاهی نه چندان موشکافانه به مسائل کشور در 15 سال گذشته به نمونههای بارزی از این نوع پیوندها برمیخوریم:
٭ پیوند خانواده و سیاست:
تقریباً هر یک از ما در جمعهای عمومی، تاکسیها و در صفهای نان و شیر دیالوگهایی به گوشمان میخورد: «والا! با این نونهاشون!» «پس چرا نفت رو سر سفره ما نمییارن؟»
و …
این اظهار نظرهای سیاسی از سوی کسانی مطرح میشود که هر کدام ستون یک خانواده را تشکیل میدهند.
از سوی دیگر ضرورت توجه به خانواده از سوی مسئولین نیز به خوبی درک میشود.
انتخاب دختر رئیس جمهور وقت در مجلس پنجم، انتخاب برادر رئیس جمهور وقت در مجلس ششم، انتخاب خواهر رئیس جمهور وقت در شورای شهر سوم و … نمونههایی از این پیوند را نشان میدهند.
٭ پیوند سینما و سیاست:
در کشورهای صاحب سبک در سینما، سینمای سیاسی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در کشور ما علاوه بر وجود چنین سینمایی، راه برای ورود سینمایی¬ها در عرصه¬ی سیاست باز است. حضور یک کارگردان سینما در مجلس ششم و یک مستندساز در مجلس هفتم دلایلی برای اثبات این سخن است.
جدا از این ، سیاستمداران نیز در برهه های مختلف نشان داده اند بازیگران قابلی هستند و گاه حتی دیالوگ های خود را فی البداهه و بدون توجه به فیلم نامه ی از پیش نوشته شده، مطرح می کنند. این قابلیت ها در حدی است که اگر در جشنواره ی فیلم فجر می توانستیم شاهد حضور فیلم های انتخاباتی کاندیداها باشیم، به راستی نظر هیأت داوران را به خود جلب می کردند و لابد شایسته ی دریافت سیمرغ می شدند! بگذریم که ایشان نه مرغ می خواهند و نه سیمرغ...
٭ پیوند ورزش و سیاست:
پر واضح است که در هر یک از رشتههای ورزشی برای رسیدن به موفقیت، باید با سیاست عمل کرد. از دیگر سو حضور پرشور ورزشکاران در عرصه سیاسی، این پیوند را به یکی از محکم ترین پیوندهای تاریخ ایران تبدیل نموده است.
حضور یک مدیرعامل باشگاه فوتبال در شورای شهر اول
حضور یک کشتیگیر در مجلس هفتم
حضور یک کشتیگیر در شورای شهر دوم و حضور دو کشتیگیر و یک قهرمان تکنواندو در شورای شهر سوم،
همه و همه نشان دهندهی شدت علاقهی ورزشکاران به کسب مقام است؛ البته نه مقام ورزشی بلکه پست سیاسی! هر چند که سیاستمداران نیز برای کسب پستهای ورزشی پیش قدم بوده و هستند.
حضور چند نمایندهی مجلس در رأس چند فدراسیون ورزشی
حضور تزریقی نمایندگان مجلس و مسئولین اجرایی در هیأت مدیرهی باشگاههای استقلال و پرسپولیس
علاقمندی رئیس جمهور در پوشیدن لباسهای ورزشی و دریافت دان 8 تکواندو
و حضور رئیس مجلس در تیم فوتسال،
دلایلی برای اثبات این مدعی است.
٭ پیوند صوت و سیاست:
گاهی اوقات برای بیان دیدگاهها و اعتراض به بیتوجهیها، باید از صوت استفاده کرد.
تجربه نشان داده است همیشه سیاست آرام و معتدل جوابگو نیست. گاهی باید صدا را آزاد کرد تا ماندگار شد زیرا تنها صداست که میماند!
متأسفانه با وجود تمامی تلاشهای مخلصانه، این پیوند بطور کامل نتیجهبخش نبوده است.
با این حال که کاندیداتوری یکی از مداحان در شورای شهر و یکی از خوانندگان پاپ در مجلس ششم، به حضورشان در عرصهی سیاست نیانجامید، ولی خوشبختانه دنیای سیاست از پند و اندرزهای یکی از مداحان مشهور بیبهره نمانده است و تقریباً هر هفته در مجالس دعا و روضه، مبانی سیاست و راهکارهای پیشرو برای علاقمندان توسط استاد تشریح میشود و بنا به مقتضیات زمان، سیاستمداران مورد عنایت خاص ایشان قرار میگیرند!!
٭ پیوند نظامی و سیاست:
براستی که اگر سیاست فرماندهان نظامی در جنگ در کنار فداکاری رزمندگان این مرز و بوم نبود، امروز این سرزمین در دست بیگانگان بود.
اما چند سالی است که شاهد ورود نظامیها به پیکرهی سیاسی کشور هستیم. البته این بار با شمایلی غیرنظامی!
اصلاح صورت و استفاده از کت و شلوار با رنگ روشن در تغییر چهرهی نظامی به سیاسی موثر به نظر میرسد.
هر چند که تلاش جدی نظامیها برای کسب کرسی ریاست جمهوری در دو دورهی اخیر، به نتیجه نرسیده است اما این ناکامی آنها را برای حضور در سیاست مأیوس ننموده است و بر آن شدهاند تا پستهای سیاسی دیگر را تجربه کنند.
استعفای فرماندهی کل سپاه پاسداران و انتصاب بعنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام
استعفای فرماندهی کل نیروی انتظامی و انتخاب بعنوان شهردار تهران
و استعفای فرماندهی نیروی انتظامی تهران بزرگ و انتخاب در شورای شهر سوم،
حاکی از این پیوند در جامعهی امروزی ماست.
براستی اگر به درون جامعه نگاه کنیم، از این نوع پیوندها زیاد خواهیم دید.
همانگونه که وقتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از «تأثیر یک بانک خصوصی بر افزایش قیمت مسکن» سخن گفت، بیدرنگ به یک پیوند جدید پی بردم، «پیوند فرهنگ و مسکن» و …
***
به اعتقاد نویسنده، پیوندهایی نیز هستند که امروز در جامعه ی ما کمتر مورد توجه قرار می گیرند. در صورتیکه نیاز امروز ما هستند، همچون « پیوند علم و عمل» .
پیوندی که در آموزه های دینی ما نقشی بسیار پر رنگ دارد، همان گونه که حضرت علی(ع) می فرمایند: «علم بدون عمل مانند درخت بی ثمر است» و در ادب فارسی نیز سعدی با الهام از این سخن می گوید:
«بار درخت علم ندانم، مگر عمل با علم گر عمل نکنی، شاخ بی بری»
ولی امروز نه تنها این نوع پیوندها مورد توجه قرار نمی گیرند بلکه سخنرانی جای خود را با عمل عوض کرده است و دیگر ندایی به گوش نمی رسد که «به عمل کار برآید،به سخنرانی نیست» و از هر تریبونی سخن از معجزه می شود، معجزه...!