یازدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی ایران

یادداشتی بر نمایش «امشب از خود می سازیم»

«امشب از خود می سازیم» نام ورک شاپ / نمایشی بود که در سالن اصلی تئاتر مولوی در دو نوبت، اجرا و با اسقبال مواجه شد. این کار با کارگردانی و رهبری تسولاکیدیس یونانی چند ژانر اجرایی در تئاتر را به صورت همزمان به نمایش می گذاشت و در جشنواره دانشجویی یک اثر کارگاهی نو به حساب می آمد.
این نمایش که به گفته بازیگرانش یک نمایش بداهه بر اساس یک تفکر آموزشی است، یک نوع تئاتر درمانی هم محسوب می شود. یعنی ژانری روان شناختی در تئاتر که اصلاً و ابداً در ایران رایج نیست و بیشتر مربوط به کشورهایی است که تئاتر مدرن در آنها رواج دارد. تئاتر درمانی کاملاً به تماشاگران اش وابسته است و به قصد تأثیر گذاری روانی برای تماشاگران اجرا می شود. اجرایی که در آن بازیگران، از تماشاگران سؤال های معدودی را می پرسند و قصد دارند او را احیا کنند. اما «امشب از خود می سازیم» در دو گونه ی اجرایی انتخاب شده یعنی بداهه و روان شناختی، ناموفق بود زیرا از بازیگران خوبی بهره مند نبود و بازیگران دانشجویی که زیر نظر تسولاکیدیس بودند، با بداهه پردازی مشکل داشتند و ریتم اثر را با فکر کردن زیاد بر روی کارهایشان پایین می آوردند.
اجرای اول «امشب خود را می سازیم» با موفقیت خوبی روبرو بود به طوری که توانست با اشکالاتی که در پی اجرا داشت، باز هم بر روی تماشاگران اش تأثیر خوبی بگذارد اما در اجرای دوم همه چیز تفاوت کرد و این یکی از مشکلات اجرای بداهه است. البته نباید از این نکته گذشت که در اثر، ما شاهد بداهه پردازی مطلق نبودیم و تسولاکیدیس بازیگران را در اجرا محدود کرده بود و به آنها خط مشی خاصی داده بود و می دانست که این دانشجویان، نمی توانند از پس یک کار مطلقاً بداهه بر آیند.
قبل از شروع نمایش برگه هایی به دست تماشاگران داده می شد تا بتوانند براساس موضوعات تعیین شده  بازیگران را راهنمایی کنند و به آنها موضوع و موقعیت نمایشی گوناگونی را پیشنهاد کنند تا بازیگران براساس پیشنهادات، آن موقعیت یا موضوع را اجرا کنند. اما جالب بود که تسولاکیدیس با زرنگی خاص به بازیگران خود سپرده بود تا موضوعات و موقعیت های خاصی که براساس او تعیین شده است را از تماشاگر بپذیرند و کار را برای خودشان دشوار نکنند.
بهرحال در جشنواره ای که عاری از حرکتی نو و آوانگارد بود، این نمایش به خودی خود یک اثر قابل تأمل به حساب می آید و تنها علت ناموفق بودن آن(جدا از گروه اجرایی) به اجرای تماشاگران مربوط می شد. تماشاگرانی که به جای همکاری با گروه اجرایی، به فکر تکه پرانی و سخنان رکیک بودند و نظرات خارج از محدوده خود را به بازیگران القا می کردند. یکی از این عدم همکاری ها در صحنه ای از کار اتفاق افتاد که همکاری تماشاگران برای تأثیرگذاری الزامی بود. هنگامی که بازیگران از تماشاگران خواهش می کردند تا چشمانشان را ببندند و به حالت نشستن خود فکر کنند یا اینکه بدون اینکه چشمانشان را باز کنند به سؤالات آنان جواب بدهند اما تماشاگران همکاری نمی کردند و تمام اهداف گروه اجرایی را به هم ریخته بودند.
برای آخرین بار چشمانمان را بستیم و به حرفهای گروه اجرایی گوش دادیم ولی باید گفت هیچکدام از ما تأثیر عمیقی که باید را، نپذیرفتیم.